Wie is betrokken?
- Kinderen, jongeren en jongvolwassenen.
- Naasten die veranderingen zien in eetpatroon, stemming of lichaamsbeleving.
- Eerstelijnsprofessionals, scholen, CLB, sociale diensten en mutualiteiten.
Begrijpen
Eetstoornissen begrijpen
Eetstoornissen zijn psychische aandoeningen die eten, het lichaam en het zelfbeeld beïnvloeden. Ze kunnen iedereen treffen, op elke leeftijd, en vroege hulp vergemakkelijkt het zorgtraject.
Heldere handvatten om alarmsignalen van eetstoornissen te herkennen, te weten wanneer je een beoordeling vraagt en hoe je in België gericht doorverwijst.
Signalen die je niet moet minimaliseren
- Restrictie, vermijding, rigide eetregels of maaltijden overslaan.
- Eetbuien, zelfopgewekt braken, laxantia of compenserende beweging.
- Vermoeidheid, onwel worden, schooluitval, terugtrekking of sterke maaltijdangst.
Stoornissen
Belangrijkste eetstoornissen
Anorexia
Sterke voedselrestrictie, intense angst om aan te komen en strikte gewichtscontrole.
SluitenMeer info
Anorexia leidt vaak tot geleidelijke isolatie, psychisch lijden en lichamelijke gevolgen die gespecialiseerde zorg vragen.
Boulimie
Ongecontroleerde eetbuien en compensatiegedrag (braken, restrictie, overmatig sporten).
SluitenMeer info
Eetbuien en compensatiegedrag kunnen een hardnekkige cyclus worden zonder multidisciplinaire begeleiding.
Eetbuistoornis
Eetbuien met verlies van controle zonder compenserend gedrag.
SluitenMeer info
Eetbuistoornis gaat vaak samen met sterke emotionele stress en vraagt een brede, niet-veroordelende aanpak.
ARFID
Sterke voedselvermijding door weinig interesse, angsten (stikken, overgeven, ziek worden) of sensorische gevoeligheden.
SluitenMeer info
ARFID kan leiden tot tekorten, uitgesproken vermoeidheid en sociale impact. Vroege herkenning helpt de zorg opstarten.
Oriënteren
Voor naasten en professionals
Handvatten voor naasten en professionals
- Bespreek de verandering die je opmerkt zonder commentaar op gewicht of dwang om te overtuigen.
- Vermijd controle van maaltijden, schuldinducerende boodschappen en geïmproviseerd voedingsadvies.
- Stel een medische of gespecialiseerde diëtistische afspraak voor, ook wanneer iemand het probleem minimaliseert.
- Deel deze pagina met een ouder, huisarts, psycholoog, schoolteam of sociale dienst wanneer dat de oriëntatie kan vergemakkelijken.
Voor professionals
- Leg recente veranderingen, impact en urgentie systematisch vast.
- Stem vroeg af met de huisarts en, indien relevant, het regionale netwerk.
- Gebruik SCOFF als screeningshulp en niet als op zichzelf staande diagnose.
Herkennen
Waarschuwingssignalen
- Sterk gewichtsverlies of -toename.
- Uitgesproken restrictie of herhaalde eetbuien.
- Intense angst om te eten of aan te komen.
- Braken, laxantia of overmatig sporten.
- Aanhoudende vermoeidheid of slaapproblemen.
- Terugtrekking, angst of verdriet.
- Maaltijden steeds vaker vermijden, vooral in groep.
Deze signalen kunnen thuis, op school, in consultatie of in een sportcontext zichtbaar worden. Vroege herkenning helpt om sneller door te verwijzen.
Wanneer hulp zoeken
- Zodra de bezorgdheid blijft bestaan, ook zonder spectaculair gewichtsverlies.
- Wanneer maaltijden bron worden van conflict, spanning of isolement.
- Wanneer voeding, gezondheid of psychisch functioneren onder druk staan.
Wanneer snel doorverwijzen
- Wanneer gezin, school of professional vastlopen.
- Wanneer de medische of psychiatrische ernst toeneemt of meerdere hulpverleners al betrokken zijn.
- Wanneer snel een GGKJ/SMEA-netwerk of referentiecentrum in België moet worden gevonden.
SCOFF
Screeningtest voor eetstoornissen (SCOFF)
SCOFF is een screeningtest voor eetstoornissen. Bij twee positieve antwoorden is het aangeraden om advies te vragen. Beantwoord de 5 vragen hieronder met Ja of Nee en bevestig om je score te zien.
0/5
1.Heb je jezelf ooit laten overgeven omdat je je niet goed voelde met een volle maag?
2.Ben je bang de controle over hoeveel je eet te verliezen?
3.Ben je in minder dan drie maanden meer dan 6 kg afgevallen?
4.Vind je jezelf te dik terwijl anderen je te dun vinden?
5.Zou je zeggen dat eten iets is dat een dominante plaats inneemt in je leven?
Om te onthouden
- Eetstoornissen zijn echte ziekten, geen keuze.
- Ze raken zowel fysieke als mentale gezondheid.
- Trajecten zijn niet altijd typisch en kunnen evolueren.
- Vroege hulp verbetert de herstelkansen.
- Twijfel is al genoeg om hulp te zoeken.
- ABE informeert en oriënteert. Het is geen medische zorgdienst.
Aanpak
- Persoonlijke voedingsconsultaties
- Samenwerking met gezin en zorgteams
- Therapeutische groepen en gespecialiseerde workshops
- Vorming en sensibilisering voor professionals
Maak een afspraak
Een eerste consult helpt de situatie in te schatten en de volgende stappen te bepalen.
Als je wil weten naar welk netwerk, centrum of zorgtraject je je in België kan richten, bundelt de pagina Zorgtrajecten de belangrijkste kapstokken voor gezinnen en professionals.
FAQ
Veelgestelde vragen
Deze antwoorden helpen oriënteren, maar vervangen geen individuele beoordeling.
Bevestigt de SCOFF een diagnose?
Nee. SCOFF is een screeningsinstrument dat helpt bepalen wanneer een uitgebreidere beoordeling nodig is.
Moet je wachten op zichtbaar gewichtsverlies?
Nee. Eetstoornissen kunnen aanwezig zijn zonder duidelijk gewichtsverlies. Emotionele, sociale of voedingsimpact is al voldoende reden om hulp te zoeken.
Wie helpt bij doorverwijzing in België?
Huisartsen, kinderartsen, psychologen, gespecialiseerde diëtisten en GGKJ/SMEA-netwerken kunnen de doorverwijzing helpen structureren.
Wat is het verschil tussen boulimie en eetbuistoornis?
Beide kunnen terugkerende eetbuien met controleverlies omvatten. Bij boulimie volgen regelmatige compensatiegedragingen, zoals zelfopgewekt braken, restrictie of overmatig bewegen. Bij een eetbuistoornis ontbreken zulke regelmatige compensatiegedragingen. Professionele beoordeling blijft nodig.
Wie kan ik raadplegen voor boulimie of eetbuien in Brussel?
De huisarts kan de situatie beoordelen en de doorverwijzing coördineren. Een psycholoog en een gespecialiseerde diëtist met expertise in eetstoornissen kunnen daarna bijdragen aan een passend multidisciplinair zorgplan.
Voor naasten
- Vertrek vanuit de veranderingen die je opmerkt, niet vanuit gewichtsoordelen.
- Plan vroegtijdig een eerste medische, psychologische of gespecialiseerde diëtistische afspraak.
- Werk met betrouwbare informatie om gesprekken en keuzes te ondersteunen.
Redactionele review
Roxane Aglave
Laatst nagekeken :
Heldere handvatten om alarmsignalen van eetstoornissen te herkennen, te weten wanneer je een beoordeling vraagt en hoe je in België gericht doorverwijst.
- La Ramée / CRAB-TCA
- Supreregionaal EMAS-team
- UPDLF
- RIZIV-werkgroep zorgtraject eetstoornissen
Officiële Belgische bronnen verschijnen vooral in het Frans of Nederlands; vertalingen hier dienen als oriënterende labels.
Bronnen en referenties
Belgische officiële bronnen en een klinische screeningreferentie. Officiële Belgische documenten zijn vooral beschikbaar in het Frans of Nederlands.
